Vì vậy, quan hệ thực tế thường là: tăng dòng định mức trong cùng một nền tảng sản phẩm chưa chắc làm MCCB lớn hơn; khi chuyển sang một nhóm khung cơ khí lớn hơn, chiều cao và chiều sâu mới có thể tăng rõ rệt. Trong cùng nhóm khung, chuyển từ 3P sang 4P thường làm MCCB rộng hơn để bố trí thêm một đường cực, trong khi chiều cao và chiều sâu có thể giữ nguyên.
Frame thường được biểu thị bằng cấp dòng khung, chẳng hạn 100 A, 160 A, 250 A, 400 A hoặc 630 A. Đây là thông số liên quan đến khả năng của nền tảng MCCB, nhưng không nên hiểu rằng mỗi giá trị frame bắt buộc có một bộ kích thước W × H × D riêng.
Trong thực tế, nhà sản xuất thường chuẩn hóa nhiều cấp frame trên cùng một nền tảng cơ khí. Một họ MCCB có thể sử dụng chung chiều cao, chiều sâu, khoảng cách cực và cơ cấu lắp cho các cấp 100 A, 160 A và 250 A. Khi đó, thay đổi từ 100 lên 160 hoặc 250 A không làm vỏ lớn dần theo tỷ lệ với dòng điện.
Ví dụ, trong một dòng MCCB thương mại phổ biến, các cấp 100 A, 160 A và 250 A được xác nhận sử dụng cùng kích thước cơ khí khi số cực giống nhau.
Đến nhóm 400–630 A, kích thước chuyển sang một cấp vỏ lớn hơn: chiều cao tăng từ khoảng 161 lên 255 mm và chiều sâu từ khoảng 86 lên 110 mm trong cùng dòng sản phẩm.
Điều này cho thấy kích thước MCCB thường thay đổi theo bậc khung cơ khí, không phải theo một đường tuyến tính kiểu “dòng điện tăng 50% thì kích thước cũng tăng 50%”.
Cần phân biệt frame rating với dòng định mức của bộ bảo vệ hoặc trip unit. Một MCCB có frame 100 A vẫn có thể được trang bị bộ bảo vệ mang dòng định mức thấp hơn đáng kể.
Chẳng hạn, hai MCCB 3P thuộc cùng nền tảng 100 A nhưng sử dụng trip unit 16 A và 50 A đều có kích thước thân 105 × 161 × 86 mm. Tương tự, các phiên bản 4P ở dòng định mức 25 A và 100 A có cùng kích thước 140 × 161 × 86 mm trong cùng nền tảng sản phẩm.
Nguyên nhân là dòng định mức của bộ bảo vệ chủ yếu quyết định đặc tính bảo vệ điện, trong khi kích thước bên ngoài còn phụ thuộc vào bộ khung, cơ cấu đóng cắt, khoảng cách cách điện, buồng dập hồ quang và kiến trúc cực của MCCB.
Do đó, nếu chỉ biết “MCCB 63 A” hoặc “MCCB 100 A”, chưa thể kết luận chính xác thiết bị rộng, cao và sâu bao nhiêu. Một MCCB 63 A đặt trên frame 100 A có thể có kích thước hoàn toàn khác MCCB 63 A thuộc một dòng sản phẩm nhỏ gọn khác.
Ảnh hưởng của số cực thường dễ quan sát hơn ảnh hưởng của dòng định mức. Mỗi cực cần một đường dẫn điện, đầu nối, hệ thống tiếp điểm và khoảng cách cách điện riêng. Khi thêm cực, nhà sản xuất phải bố trí thêm không gian theo phương ngang.
Vì vậy, trong cùng một frame và cùng kiểu lắp, chiều rộng thường tăng khi chuyển từ 2P → 3P → 4P. Chiều cao và chiều sâu có thể giữ nguyên vì cơ cấu đóng cắt, buồng dập hồ quang và kết cấu theo phương đứng không nhất thiết phải thay đổi.
Một MCCB 100 A cố định 2P có kích thước 70 × 161 × 86 mm, trong khi phiên bản 3P cùng nhóm kích thước rộng 105 mm và phiên bản 4P rộng 140 mm; chiều cao 161 mm và chiều sâu 86 mm vẫn giữ nguyên trong các ví dụ này.
Tuy nhiên, không nên biến quy luật này thành công thức chung như “mỗi cực luôn cộng đúng 35 mm”. Bước cực phụ thuộc vào frame và thiết kế của từng series. Ở nhóm MCCB lớn hơn, khoảng tăng từ 3P sang 4P trong cùng dòng sản phẩm có thể là 45 mm thay vì 35 mm.
Bảng dưới đây minh họa cách frame và số cực tác động đến kích thước trên cùng một họ MCCB cố định. Đây là ví dụ kỹ thuật của một dòng sản phẩm cụ thể, không phải bảng kích thước tiêu chuẩn áp dụng cho mọi MCCB.
|
Nhóm frame / phiên bản |
Số cực |
Rộng × Cao × Sâu |
Ý nghĩa |
|
100 A, một phiên bản cụ thể |
2P |
70 × 161 × 86 mm |
Giảm số cực chủ yếu giảm bề rộng |
|
100/160/250 A |
3P |
105 × 161 × 86 mm |
Nhiều cấp frame dùng chung một nhóm vỏ |
|
100/160/250 A |
4P |
140 × 161 × 86 mm |
Thêm cực làm bề rộng tăng 35 mm |
|
400/630 A |
3P |
140 × 255 × 110 mm |
Chuyển sang nhóm khung lớn làm cả H và D tăng |
|
400/630 A |
4P |
185 × 255 × 110 mm |
Cùng khung lớn, 4P rộng hơn 3P 45 mm |
Bảng này làm rõ hai cơ chế khác nhau. Khi tăng số cực trong cùng nhóm khung, thay đổi thường tập trung vào chiều rộng. Khi chuyển từ nhóm khung nhỏ sang nhóm khung lớn, chiều cao, chiều sâu và bước cực đều có thể thay đổi.
Một chi tiết đáng chú ý là MCCB 4P thuộc nhóm 100–250 A có chiều rộng 140 mm, bằng chiều rộng của MCCB 3P thuộc nhóm 400–630 A trong ví dụ trên. Vì vậy, chỉ nhìn vào chiều rộng cũng không thể suy ngược chính xác frame.
Frame và số cực là hai biến quan trọng, nhưng chưa đủ để xác định toàn bộ không gian cần chừa trong tủ điện. Hai MCCB có cùng số cực và dòng khung tương đương vẫn có thể có kích thước khác nhau nếu thuộc series hoặc kiến trúc sản phẩm khác.
Ngoài kích thước thân MCCB, còn phải phân biệt kích thước thiết bị với không gian lắp đặt thực tế. Phiên bản cố định, plug-in hoặc withdrawable có thể yêu cầu cơ cấu phía sau khác nhau. Motor mechanism, tay quay ngoài cửa, terminal shield, bộ đấu nối hoặc cách đưa cáp vào cũng có thể làm tăng envelope lắp đặt dù thân MCCB cơ bản không thay đổi. Tài liệu kích thước của các cấu hình có cơ cấu motor cho thấy các kích thước lắp đặt bổ sung khác đáng kể so với thân breaker cơ bản.
Vì vậy, thông số W × H × D của MCCB chỉ trả lời câu hỏi thiết bị lớn bao nhiêu. Khi thiết kế tủ, còn phải kiểm tra khoảng đấu nối, bán kính uốn cáp, vị trí thanh cái, phụ kiện và khoảng thao tác cần thiết.
Không nên chọn kích thước ô tủ dựa trên bảng quy đổi chung từ ampere sang milimét. Quy trình an toàn hơn là xác định đúng mã MCCB trước, sau đó lấy kích thước cơ khí của chính cấu hình sẽ lắp.
· Xác định đúng series và frame, không chỉ ghi dòng định mức tải
· Xác định 2P, 3P hay 4P, vì số cực có thể thay đổi đáng kể bề rộng
· Kiểm tra đúng W × H × D của cấu hình fixed, plug-in hoặc withdrawable
· Sau kích thước thân thiết bị, tiếp tục cộng không gian cần cho đầu nối, cáp hoặc thanh cái và các phụ kiện thực tế
Điểm quan trọng là không dùng một kích thước điển hình của “MCCB 250 A” để áp cho mọi hãng hoặc mọi series. Ngay trong cùng một hãng, các họ sản phẩm khác nhau cũng có thể sử dụng bước cực, chiều sâu và kiến trúc lắp đặt khác nhau.
Tóm lại, kích thước MCCB thay đổi theo frame theo từng nhóm cơ khí chứ không tăng tuyến tính theo dòng định mức. Nhiều cấp dòng hoặc cấp frame có thể dùng chung một kích thước vỏ; khi chuyển sang nhóm khung lớn hơn, chiều cao và chiều sâu thường mới tăng rõ rệt.
Số cực lại tác động trực tiếp hơn đến bề rộng: trong cùng một frame, 4P thường rộng hơn 3P vì phải bổ sung thêm một đường cực. Vì thế, để xác định chính xác kích thước MCCB cho tủ điện, cần chốt đồng thời series, frame, dòng/trip unit, số cực và kiểu lắp, rồi đọc kích thước của đúng mã thiết bị thay vì suy ra từ dòng ampere.
